رحمت خود بر عباد امر فرمود ايشان را بصوم كه يكى از اركان فروع خمسهء دين است و باعث صحّت ابدان است كه : « صوموا تصحّوا » « 16 » ، و سبب قطع طريق شيطان است - كه : انّ الشّيطان يجري من بني آدم مجرى الدّم ، فضيّقوا مجاريه بالجوع و العطش ؛ يعنى شيطان جارى مجراى خون در بدن انسان مىشود ، پس تنگ نمائيد راههاى او را به گرسنگى و تشنگى - و مسكّن شهوات است ؛ زيرا كه جميع شهوات از شهوت بطن مىخيزد چنان‌كه سابقا ذكر كرده شد ؛ و هرگاه بطن ممنوع شد از شهوات ، ساير شهوات ضعيف مىشود ، و صفات ذميمهء نفسانى زائل مىشود ، و قلب از قساوت و غلظت و فساد باز مىماند ، و مزاج اعتدال مىيابد ، و عقل ايمانى قوّت مىيابد ، و كياست و فطانت و ذكاوت زياد مىشود ، و قلب صفا مىيابد ، و به جهت روح عروج روحانى حاصل مىشود ؛ چنان كه حكيمى فلسفى از حضرت امير المؤمنين ( ع ) سؤال نمود كه : هل تعلم الفلاسفة ؟ يعنى آيا علم فلاسفه را مىدانى ؟ فرمودند : أ ليست الفلاسفة اذا اعتدلت طباعه صفا مزاجه ، و اذا صفا مزاجه ارتقى الى السّماء السّابعة ؟ يعنى فلسفه آنست كه هرگاه اعتدال طبع حاصل آمد صفاى مزاج حاصل مىشود ، و به واسطهء صفاى مزاج بالا مىرود به آسمان هفتم . و بسبب شرافت جوع و كثرت فوائد آن جوع را طعام الهى ناميده‌اند كه : « الجوع طعام اللّه » « 17 » ، و : « الجوع طعام الصّدّيقين » « 18 » . و لهذا بزرگى در مناجات خود مىگويد كه : « الهى اجعتني و اجعت عيالي و تركتني في ظلم اللّيل بلا سراج و هذا

--> ( 16 ) - روزه گيريد تا تندرست شويد . ( 17 ) - گرسنگى خوراك خداست . ( 18 ) - گرسنگى طعام اولياست .